Trong quá trình quản lý cỏ ở vườn cây, tình trạng phun thuốc trừ cỏ không chết khá thường gặp. Có trường hợp cỏ gần như không thay đổi sau khi phun, có trường hợp lá vàng hoặc cháy nhưng sau đó lại mọc lên mạnh. Muốn tìm đúng nguyên nhân, cần nhìn lại toàn bộ quá trình từ nhận diện loại cỏ, chọn thuốc, thời điểm phun, điều kiện thời tiết đến cách phun.
Đặc biệt, với những loại cỏ có khả năng tái sinh từ thân hoặc phần dưới đất như cỏ tranh, cỏ gấu, cỏ chỉ, việc lá phía trên bị vàng chưa đồng nghĩa với việc cỏ đã được kiểm soát hoàn toàn.
Bài viết này nằm trong cụm nội dung về thuốc trừ cỏ, nối tiếp bài Thuốc trừ cỏ: Chọn loại nào cho đúng? và liên kết với các bài về từng nhóm cỏ, từng cây trồng và kỹ thuật phun.
1. Chọn thuốc chưa phù hợp với loại cỏ
Nguyên nhân đầu tiên cần kiểm tra khi phun thuốc trừ cỏ không chết là sản phẩm có phù hợp với loại cỏ đang cần xử lý hay không.
Trong cùng một khu vực có thể xuất hiện nhiều nhóm cỏ khác nhau. Cỏ lá rộng, cỏ lá hẹp và những loại cỏ có khả năng mọc lại từ phần dưới đất có đặc điểm sinh trưởng không giống nhau. Vì vậy, không nên chọn thuốc trừ cỏ chỉ dựa vào khả năng làm cỏ vàng nhanh.
Nếu chưa xác định rõ loại cỏ, nên quay lại bài Thuốc trừ cỏ: Chọn loại nào cho đúng? để kiểm tra từ bước đầu tiên.
Việc xác định đúng cỏ giúp lựa chọn sản phẩm phù hợp hơn và hạn chế tình trạng sử dụng một cách xử lý cho nhiều loại cỏ khác nhau.
2. Cỏ đã quá già mới tiến hành phun
Thời điểm của cỏ cũng ảnh hưởng nhiều đến hiệu quả xử lý.
Khi cỏ còn nhỏ, lá còn xanh và đang phát triển, việc đưa thuốc đến phần lá thường thuận lợi hơn. Khi cỏ đã già, thân cứng, lá nhiều hoặc mọc thành bụi dày, thuốc khó tiếp xúc đều với toàn bộ phần cần xử lý.
Với những loại cỏ có khả năng tái sinh, giai đoạn cỏ đã phát triển mạnh còn khiến việc kiểm soát trở nên khó hơn do phần dưới đất đã hình thành và phát triển nhiều.
Vì vậy, không nên chờ đến khi cỏ phủ kín vườn mới bắt đầu xử lý. Quản lý cỏ từ khi còn ở giai đoạn phù hợp thường dễ hơn việc xử lý một thảm cỏ đã phát triển quá mạnh.
3. Phun khi cỏ đang héo hoặc sinh trưởng kém
Khi cỏ đang héo, thiếu nước hoặc phát triển chậm, hiệu quả xử lý có thể không giống thời điểm cỏ đang xanh và sinh trưởng tốt.
Do đó, khi đánh giá thời điểm phun thuốc trừ cỏ, cần quan sát cả tình trạng của cỏ chứ không chỉ dựa vào thời tiết.
Không phải lúc nào cỏ có mặt trong vườn cũng là thời điểm thích hợp để phun. Nếu điều kiện thời tiết không thuận lợi hoặc cỏ đang chịu khô hạn kéo dài, nên cân nhắc thời điểm xử lý phù hợp hơn theo hướng dẫn của sản phẩm.
Nội dung này được triển khai sâu hơn trong bài Phun thuốc trừ cỏ khi nào và cách phun ra sao?
4. Thuốc không được phủ đều lên phần lá của cỏ
Một lần phun thuốc trừ cỏ đạt hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào sản phẩm mà còn phụ thuộc vào cách đưa thuốc đến cây cỏ.
Khi cỏ mọc quá dày, các lá nằm chồng lên nhau. Nếu thuốc chỉ tiếp xúc với lớp lá bên ngoài, những phần phía dưới có thể nhận được lượng thuốc thấp hơn.
Phun quá nhanh, lượng nước không phù hợp hoặc hướng phun không đều cũng có thể làm giảm hiệu quả xử lý.
Vì vậy, thay vì cố gắng tăng lượng thuốc, cần kiểm tra lại cách phun và thực hiện đúng hướng dẫn trên nhãn sản phẩm.
5. Mưa xuất hiện không đúng thời điểm sau khi phun
Điều kiện thời tiết sau khi phun cũng là yếu tố cần kiểm tra khi thuốc trừ cỏ không hiệu quả.
Nếu mưa xuất hiện quá sớm, sản phẩm có thể chưa có đủ thời gian để thực hiện theo cơ chế của nó. Mỗi sản phẩm có yêu cầu khác nhau nên cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng thay vì áp dụng một khoảng thời gian cố định cho tất cả.
Do đó, trước khi phun cần quan sát dự báo thời tiết và lựa chọn thời điểm có điều kiện phù hợp.
6. Dùng thuốc tiếp xúc nhưng cỏ lại có khả năng mọc lại từ dưới đất
Đây là nguyên nhân cần đặc biệt chú ý khi xử lý cỏ tranh, cỏ gấu, cỏ chỉ.
Có thể hiểu đơn giản rằng thuốc trừ cỏ tiếp xúc chủ yếu tác động vào phần cây mà thuốc tiếp xúc trực tiếp. Vì vậy, phần lá phía trên có thể vàng hoặc khô khá nhanh nhưng nếu loại cỏ đó còn phần sống bên dưới đất, sau một thời gian chồi mới có thể tiếp tục xuất hiện.
Trong những trường hợp này, cần xem xét đặc điểm của loại cỏ và lựa chọn hướng xử lý phù hợp. Thuốc trừ cỏ lưu dẫn thường được quan tâm hơn đối với nhóm cỏ có khả năng tái sinh mạnh, nhưng việc lựa chọn vẫn phải dựa trên đúng sản phẩm, cây trồng và hướng dẫn sử dụng.
Không nên hiểu đơn giản rằng cứ cỏ khó chết là phải dùng thuốc lưu dẫn. Trước tiên vẫn phải xác định chính xác loại cỏ.
Xem bài viết Cách diệt cỏ tranh, cỏ gấu, cỏ chỉ để hiểu rõ hơn.
7. Cỏ vàng sau phun nhưng sau đó mọc lại
Đây là trường hợp dễ bị đánh giá nhầm là thuốc trừ cỏ không hiệu quả.
Nếu cỏ vàng dần sau phun nhưng một thời gian sau xuất hiện chồi mới, cần phân biệt xem đó là cỏ cũ tái sinh hay một lứa cỏ mới mọc lên. Với cỏ tranh, cỏ gấu và cỏ chỉ, khả năng tái sinh là vấn đề cần theo dõi. Vì vậy, hiệu quả không nên chỉ đánh giá dựa trên tốc độ vàng lá trong vài ngày đầu.
Một cách đơn giản là theo dõi chính khu vực đã xử lý trong thời gian tiếp theo. Nếu cỏ xuất hiện trở lại từ những điểm cũ, cần xem lại khả năng tái sinh của loại cỏ đó.
8. Sử dụng một cách xử lý cho nhiều loại cỏ
Một vườn có thể xuất hiện đồng thời nhiều nhóm cỏ. Nếu chỉ lựa chọn một sản phẩm theo thói quen mà không xác định nhóm cỏ chính, kết quả có thể không đồng đều.
Có khu vực cỏ giảm mạnh nhưng khu vực khác vẫn phát triển. Khi đó, không nên kết luận ngay rằng toàn bộ sản phẩm không có tác dụng.
Cần xem từng nhóm cỏ đang tồn tại trong vườn và xác định nhóm nào là nguyên nhân chính gây khó kiểm soát.
Đây chính là lý do bài Thuốc trừ cỏ: Chọn loại nào cho đúng? được đặt ở vị trí bài mẹ trong hệ thống. Bài mẹ giúp xác định hướng lựa chọn, còn bài này tập trung giải thích khi việc xử lý không đạt kết quả.
9. Cây trồng khác nhau cần cách xử lý cỏ khác nhau
Với cà phê, thường tập trung quản lý những khu vực cỏ mọc nhiều như giữa hàng, đồng thời hạn chế để thuốc tiếp xúc với lá và cành thấp.
Với sầu riêng, cần chú ý hơn đến tán cây, đọt non và cành xanh, đặc biệt ở vườn cây còn nhỏ.
Với hồ tiêu, dây và lá nằm gần mặt đất nên việc kiểm soát hướng phun cần được thực hiện cẩn thận.
Nếu đang cần lựa chọn thuốc trừ cỏ cho cà phê, sầu riêng, hồ tiêu, có thể xem bài Thuốc trừ cỏ cho cà phê, sầu riêng, hồ tiêu sẽ đi sâu hơn vào đặc điểm của từng cây.
10. Không nên tăng liều ngay khi cỏ không chết
Khi phun thuốc trừ cỏ không chết, phản ứng đầu tiên thường là tăng lượng thuốc ở lần phun tiếp theo. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân nằm ở việc chọn sai thuốc, cỏ đã quá già hoặc phun không đúng thời điểm thì tăng liều không giải quyết được nguyên nhân gốc.
Trước khi xử lý lại, nên kiểm tra:
- Loại cỏ đã xác định chính xác chưa?
- Cỏ đang non hay đã già?
- Cỏ có đang sinh trưởng tốt không?
- Sản phẩm có phù hợp với loại cỏ và cây trồng không?
- Sau phun có mưa không?
- Thuốc có được phun phủ phù hợp không?
- Cỏ vàng rồi chết hẳn hay đang mọc lại từ phần dưới đất?
Sau khi xác định được nguyên nhân mới lựa chọn hướng xử lý tiếp theo.
11. Cách xử lý khi phun thuốc trừ cỏ không chết
Có thể thực hiện theo một trình tự đơn giản:
Bước 1: Xác định loại cỏ đang còn sống.
Bước 2: Kiểm tra tình trạng cỏ tại thời điểm phun: còn non, đang phát triển hay đã già.
Bước 3: Kiểm tra lại sản phẩm đã sử dụng và hướng dẫn trên nhãn.
Bước 4: Xem lại điều kiện thời tiết trước và sau khi phun.
Bước 5: Quan sát cách cỏ phản ứng sau phun.
Bước 6: Nếu cỏ mọc lại, xác định cỏ mọc lại từ phần dưới đất hay xuất hiện một lứa cỏ mới.
Bước 7: Chọn hướng xử lý tiếp theo dựa trên nguyên nhân đã xác định.
Cách này giúp hạn chế việc phun lặp lại theo thói quen mà không biết chính xác vấn đề nằm ở đâu.
Kết luận
Phun thuốc trừ cỏ không chết có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Không nên chỉ nhìn vào việc cỏ có vàng nhanh hay không mà cần đánh giá cả loại cỏ, tuổi cỏ, điều kiện phun, cách phun và khả năng tái sinh.
Đối với cỏ tranh, cỏ gấu, cỏ chỉ, cần đặc biệt quan tâm đến phần dưới đất vì đây có thể là nguyên nhân khiến cỏ mọc lại sau khi phần lá phía trên đã bị ảnh hưởng.
Một quy trình đơn giản là:
Xác định đúng cỏ → chọn đúng thuốc → chọn đúng thời điểm → phun đúng cách → theo dõi khả năng mọc lại.
Khi thực hiện đúng từng bước, việc quản lý cỏ sẽ chủ động hơn và hạn chế tình trạng phun nhiều lần nhưng hiệu quả vẫn không ổn định.
📞 Cần tư vấn sản phẩm phù hợp?
Mọi thắc mắc của bà con nông dân có thể liên hệ trực tiếp qua HTX khuyến nông để được giải đáp, tư vấn những vấn đề đang gặp phải trên vườn.
