Dâu Tây Bị Thối Trái, Mốc Xám: Nguyên Nhân Và Cách Xử Lý

Dâu tây bị thối trái, mốc xám thường xuất hiện mạnh vào thời điểm vườn có độ ẩm cao, mưa nhiều, lá và trái lâu khô hoặc cây trồng quá dày. Ban đầu trái có thể chỉ xuất hiện một vùng nâu nhỏ, sau đó mềm dần và phủ một lớp mốc màu xám trắng.

Điểm đáng chú ý là mốc xám dâu tây không chỉ xuất hiện trên trái đã chín. Hoa, cuống hoa và trái non cũng có thể bị ảnh hưởng, sau đó biểu hiện rõ hơn khi trái lớn và bắt đầu chín.

Nếu chỉ hái bỏ những trái bị mốc mà không xử lý nguyên nhân, bệnh có thể tiếp tục xuất hiện trên những trái đang phát triển.

1. Dâu tây bị thối trái, mốc xám có biểu hiện như thế nào?

Dấu hiệu dễ nhận biết nhất của dâu tây bị thối trái là trên trái xuất hiện một vùng nâu hoặc nâu nhạt. Vết bệnh có thể bắt đầu ở phần gần đài trái, tại vị trí trái tiếp xúc với trái khác hoặc nơi thường xuyên bị ẩm.

Sau đó:

• Trái mềm dần.
• Vùng nâu lan rộng.
• Bề mặt trái xuất hiện lớp mốc màu trắng xám hoặc xám tro.
• Trái có thể bị nhũn, khô lại hoặc teo thành trái khô.
• Những trái nằm sát nhau có thể lần lượt bị ảnh hưởng.

Ở giai đoạn nặng, lớp mốc xám phủ gần như toàn bộ trái nên rất dễ nhận biết.

2. Vì sao dâu tây dễ bị mốc xám và thối trái?

Mốc xám dâu tây phát triển mạnh khi vườn có độ ẩm cao và trái, hoa hoặc lá thường xuyên bị ướt. Thời tiết mát, ẩm, mưa kéo dài hoặc tưới làm ướt tán cây đều làm nguy cơ dâu tây bị mốc trái tăng lên.

Một số nguyên nhân thường gặp:

• Vườn trồng quá dày, tán lá bí.
• Lá và trái lâu khô sau khi tưới.
• Tưới phun làm nước bám trực tiếp lên hoa và trái.
• Trái tiếp xúc với đất, giá thể hoặc bề mặt luôn ẩm.
• Trái bệnh không được lấy ra sớm.
• Hoa già, lá già và tàn dư cây nằm lại trong vườn.
• Bón đạm quá mạnh làm cây phát triển lá quá nhiều, tán trở nên rậm.
• Trái bị xây xát trong quá trình chăm sóc hoặc thu hoạch.

Đặc biệt, một trái đang bị mốc có thể trở thành nguồn lây cho những trái nằm sát bên. Vì vậy, không nên để trái bệnh tiếp tục nằm trong luống.

3. Dâu tây bị thối trái có phải chỉ do mốc xám?

Không phải tất cả dâu tây bị thối trái đều là mốc xám.

Nếu trái bị thối nhưng không có lớp mốc xám đặc trưng, cần xem thêm hình dạng vết bệnh.

Có thể gặp:

Mốc xám: Trái xuất hiện vùng nâu rồi nhanh chóng phủ lớp mốc xám trắng, thường gặp khi độ ẩm cao.

Thối trái khác: Một số trường hợp trái có vết lõm, vết nâu hoặc đen nhưng không tạo lớp mốc xám rõ ràng.

Trái bị tổn thương: Trái bị dập, nứt hoặc xây xát cũng có thể thối nhanh khi gặp điều kiện ẩm.

Vì vậy, khi tìm thuốc trị thối trái dâu tây, không nên chỉ dựa vào từ “thối trái”. Cần nhìn đúng dạng vết bệnh để lựa chọn hoạt chất phù hợp.

4. Mốc xám dâu tây thường bắt đầu từ đâu?

Một điểm nhiều người bỏ qua là mốc xám dâu tây có thể bắt đầu từ hoa trước khi biểu hiện rõ trên trái.

Hoa bị bệnh có thể chuyển nâu, khô hoặc héo. Phần hoa già bám lại trên trái cũng có thể trở thành vị trí để bệnh phát triển tiếp. Khi trái lớn và chín, vết bệnh mới trở nên rõ ràng.

Vì vậy, nếu chỉ tập trung phun khi trái đã phủ đầy mốc thì thường đã khá muộn.

Khi vườn bước vào giai đoạn ra hoa, cần kiểm tra thường xuyên:

• Hoa có bị nâu, khô bất thường không.
• Cánh hoa già có đọng nước lâu không.
• Trái non có xuất hiện đốm nâu không.
• Có trái bệnh nằm trong tán hay không.

Nếu cây vừa bị thối trái vừa có biểu hiện vàng lá, còi cọc, cần kiểm tra thêm bộ rễ vì tình trạng rễ yếu có thể khiến cây suy giảm sức sinh trưởng. Có thể xem thêm bài Dâu Tây Bị Vàng Lá Thối Rễ để nhận biết dấu hiệu cụ thể.

5. Dâu tây bị mốc xám xử lý bằng thuốc BVTV như thế nào?

Khi xác định đúng mốc xám dâu tây, có thể tìm các sản phẩm có hoạt chất chuyên dùng để xử lý nhóm bệnh gây mốc và thối trái.

Một số hoạt chất trị mốc xám dâu tây thường được quan tâm gồm:

• Cyprodinil + Fludioxonil
• Pyrimethanil
• Fenhexamid
• Boscalid
• Fluopyram
• Pydiflumetofen
• Isofetamid

Các hoạt chất này xuất hiện trong nhiều hướng xử lý mốc xám trên dâu tây ở các thị trường trồng dâu khác nhau.

Tuy nhiên, không nên chọn thuốc chỉ dựa vào tên hoạt chất. Khi mua sản phẩm, cần xem trên nhãn có hướng dẫn sử dụng cho cây dâu tây và đúng bệnh hay không.

Một điểm rất quan trọng là không nên sử dụng đi sử dụng lại một hoạt chất trong thời gian dài. Mốc xám có khả năng hình thành tính kháng thuốc, khiến một sản phẩm từng cho hiệu quả tốt nhưng về sau giảm tác dụng.

6. Khi dâu tây bị mốc xám nên phun thuốc vào lúc nào?

Không nên đợi đến khi trái đã phủ đầy mốc mới bắt đầu xử lý.

Giai đoạn cần chú ý nhất là ra hoa và hình thành trái. Nếu thời tiết đang ẩm, mưa kéo dài hoặc vườn khó khô, nguy cơ bệnh tăng lên rõ rệt.

Khi đó cần:

• Theo dõi hoa thường xuyên.
• Kiểm tra trái non.
• Loại bỏ trái đã bị bệnh.
• Giữ tán cây thông thoáng.
• Hạn chế làm ướt hoa và trái.
• Sử dụng thuốc phù hợp khi nguy cơ bệnh cao.

Việc lựa chọn thời điểm phun cần dựa trên nhãn sản phẩm và điều kiện thực tế của vườn, đặc biệt là thời gian cách ly trước thu hoạch.

7. Dâu tây bị thối trái có nên bón phân không?

Có thể bón phân, nhưng cần tránh suy nghĩ rằng phân bón trị mốc xám dâu tây.

Phân bón có vai trò giúp cây duy trì sức sinh trưởng và nuôi hoa, trái. Nếu cây được bón quá nhiều đạm, tán lá phát triển quá rậm, bên trong tán lâu khô và điều kiện cho mốc xám phát triển có thể thuận lợi hơn.

Ở giai đoạn nuôi trái, nên chú ý dinh dưỡng cân đối, trong đó có thể quan tâm đến:

• Kali để hỗ trợ quá trình phát triển và chất lượng trái.
• Canxi giúp mô cây và trái phát triển tốt.
• Bo hỗ trợ quá trình ra hoa và đậu trái.
• Magie giúp duy trì hoạt động của lá.
• Các sản phẩm amino acid, humic hoặc fulvic khi cây đang bị stress.

Không nên thúc đạm quá mạnh khi vườn đang bị dâu tây mốc trái.

8. Cách xử lý dâu tây bị thối trái, mốc xám tại vườn

Khi phát hiện dâu tây bị thối trái, nên xử lý theo thứ tự:

Bước 1: Hái bỏ toàn bộ trái đã bị mốc, thối hoặc đang có dấu hiệu bệnh.

Bước 2: Không để trái bệnh nằm dưới tán hoặc tiếp xúc với những trái khỏe.

Bước 3: Kiểm tra hoa, trái non và các trái nằm sát nhau.

Bước 4: Giảm tình trạng lá và trái bị ướt lâu. Nếu tưới, ưu tiên tưới vào gốc thay vì làm ướt toàn bộ tán cây.

Bước 5: Nếu bệnh xuất hiện nhiều, lựa chọn thuốc trị mốc xám dâu tây có hoạt chất phù hợp.

Bước 6: Không sử dụng mãi một hoạt chất. Nên thay đổi hoạt chất phù hợp trong những lần xử lý tiếp theo để hạn chế tình trạng thuốc giảm hiệu quả.

Bước 7: Điều chỉnh dinh dưỡng, đặc biệt tránh bón đạm quá mạnh trong thời điểm vườn đang có nguy cơ mốc trái.

9. Cách phòng mốc xám và thối trái dâu tây

Để hạn chế mốc xám dâu tây quay trở lại, cần chú ý nhiều hơn đến độ thông thoáng và thời gian trái bị ướt.

• Trồng với khoảng cách phù hợp.
• Giữ tán cây thông thoáng.
• Hạn chế tưới làm ướt hoa và trái.
• Không để trái tiếp xúc trực tiếp với đất hoặc bề mặt ẩm.
• Hái bỏ trái bệnh càng sớm càng tốt.
• Dọn lá già, hoa già và trái hư trong luống.
• Không để cỏ dại mọc quá dày.
• Không bón đạm quá mạnh.
• Theo dõi vườn kỹ từ giai đoạn ra hoa.
• Khi điều kiện thời tiết ẩm kéo dài, cần tăng cường kiểm tra trái.

Việc giữ vườn khô thoáng có ý nghĩa rất lớn vì mốc xám dâu tây phát triển thuận lợi khi hoa, lá và trái giữ ẩm trong thời gian dài.

Kết luận

Dâu tây bị thối trái, mốc xám thường bắt đầu từ những vết nâu nhỏ rồi phát triển thành lớp mốc xám trên trái. Bệnh dễ tăng mạnh khi vườn ẩm, tán lá dày, trái lâu khô hoặc có nhiều trái bệnh nằm trong luống.

Khi mới phát hiện, cần nhanh chóng loại bỏ trái bệnh, giảm độ ẩm trong tán và kiểm tra cả hoa, trái non.

Lưu ý cần điều chỉnh nước tưới và dinh dưỡng. Đặc biệt, không nên thúc đạm quá mạnh khi vườn đang bị dâu tây mốc trái, vì tán lá quá rậm và lâu khô có thể làm tình trạng bệnh khó kiểm soát hơn.

📞 Cần tư vấn sản phẩm phù hợp?

Mọi thắc mắc của bà con nông dân có thể liên hệ trực tiếp qua HTX khuyến nông để được giải đáp, tư vấn những vấn đề đang gặp phải trên vườn.