NẤM LUỘC LÁ TRÊN SẦU RIÊNG LÂY LAN NHANH

Có những vườn sầu riêng ban đầu chỉ xuất hiện một vài lá bị úa nâu, nhưng sau một thời gian ngắn, nhiều lá trong tán bắt đầu khô, biến màu và rụng. Khi bệnh xuất hiện trên diện rộng, việc xử lý thường khó khăn hơn vì không chỉ có mầm bệnh mà điều kiện trong vườn cũng có thể đang thuận lợi cho nấm phát triển.

Đối với bệnh nấm luộc lá có liên quan đến Rhizoctonia solani, nếu chỉ tập trung phun thuốc mà không vệ sinh vườn, điều chỉnh độ ẩm và kiểm tra lại nguyên nhân thì bệnh vẫn có thể tiếp tục xuất hiện.

Vậy khi sầu riêng bị nấm luộc lá nặng, cần xử lý như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn từng bước để hạn chế bệnh phát triển và giúp cây phục hồi bộ lá khỏe.

Vì sao nấm luộc lá trên sầu riêng lây lan nhanh?

Nấm Rhizoctonia solani có thể tồn tại trong đất và tàn dư thực vật. Khi gặp điều kiện phù hợp, nấm phát triển và gây bệnh trên cây trồng.

Các dấu hiệu nhận biết nguyên nhân gây bệnh Tham khảo thêm

Một số yếu tố có thể khiến bệnh phát sinh và kéo dài trong vườn sầu riêng gồm:

1. Vườn thường xuyên có độ ẩm cao

Đây là điều kiện cần đặc biệt chú ý.

Sau những đợt mưa kéo dài, lá cây có thể giữ ẩm lâu, nhất là ở tầng dưới và bên trong tán. Nếu vườn thiếu thông thoáng, bề mặt lá thường lâu khô hơn.

Điều kiện ẩm kéo dài có thể tạo thuận lợi cho nhiều loại nấm gây bệnh, trong đó có Rhizoctonia solani.

2. Tàn dư lá bệnh không được thu gom

Lá bệnh rụng xuống đất nếu không được thu gom có thể trở thành nguồn lưu giữ mầm bệnh.

Đặc biệt, những khu vực dưới tán cây có nhiều lá mục, cành khô và tàn dư thực vật cần được vệ sinh thường xuyên.

3. Tán cây quá dày, thiếu ánh sáng

Khi cây phát triển quá rậm, các tầng lá bên trong khó nhận được ánh sáng và không khí lưu thông kém.

Điều này làm cho lá lâu khô sau mưa, tạo môi trường thuận lợi cho nhiều bệnh hại phát triển.

4. Xử lý không đúng nguyên nhân

Một số trường hợp phun thuốc nhiều lần nhưng bệnh vẫn tiếp tục lan rộng vì nguyên nhân ban đầu không phải Rhizoctonia solani.

Các biểu hiện như cháy mép lá, đốm nâu, vàng lá và khô phiến lá có thể liên quan đến nhiều tác nhân khác nhau.

Nếu không phân biệt được nguyên nhân, việc thay đổi thuốc liên tục sẽ không mang lại hiệu quả như mong muốn.

Dấu hiệu cho thấy bệnh đã xuất hiện trên diện rộng

Khi kiểm tra vườn, cần chú ý những biểu hiện sau:

• 🍂 Nhiều lá xuất hiện các mảng úa vàng, nâu hoặc hoại tử.
• 🍂 Vết bệnh lan rộng trên phiến lá.
• 🍂 Một số lá bị khô, quăn hoặc rụng sớm.
• 🍂 Bệnh xuất hiện ở nhiều cành trong cùng một cây.
• 🍂 Những khu vực có tán rậm, ẩm thấp thường có biểu hiện bệnh rõ hơn.

Nếu nhiều cây trong vườn cùng xuất hiện biểu hiện tương tự, cần kiểm tra phạm vi bệnh và điều kiện chăm sóc. Không nên chỉ nhìn một vài lá rồi kết luận toàn bộ vườn đều bị cùng một loại nấm.

Cách xử lý khi sầu riêng bị nấm luộc lá nặng

Khi bệnh đã xuất hiện trên nhiều lá, nên chia việc xử lý thành từng bước thay vì chỉ tập trung vào việc phun thuốc.

Bước 1: Kiểm tra mức độ bệnh trên toàn vườn

Trước tiên, cần xác định bệnh đang tập trung ở khu vực nào.

Có thể chia vườn thành các khu vực để dễ theo dõi:

• Khu vực mới xuất hiện vài lá bệnh.
• Khu vực có nhiều cành xuất hiện lá bệnh.
• Khu vực có nhiều cây bị ảnh hưởng.
• Khu vực có độ ẩm cao, thoát nước kém.

Việc kiểm tra này giúp xác định phạm vi cần vệ sinh và theo dõi sau xử lý.

Nếu triệu chứng không điển hình hoặc đã sử dụng thuốc nhưng bệnh vẫn tăng, nên gửi mẫu lá đến đơn vị chuyên môn để xác định chính xác tác nhân.

Bước 2: Thu gom lá bệnh và tàn dư thực vật

Đối với những lá đã khô, hoại tử nặng hoặc rụng xuống đất, nên thu gom và xử lý phù hợp, không để tích tụ lâu ngày dưới tán.

Những cành khô, cành bị bệnh nặng cũng cần được kiểm tra và loại bỏ khi cần thiết.

Lưu ý không nên cắt bỏ quá nhiều cành lá cùng một lúc, đặc biệt khi cây đang yếu. Việc tỉa cành cần có chọn lọc để tránh làm cây mất quá nhiều bộ lá đang hoạt động.

Bước 3: Lựa chọn thuốc xử lý đúng tác nhân

Nếu đã xác định bệnh do Rhizoctonia solani, cần lựa chọn sản phẩm có đăng ký sử dụng phù hợp với bệnh và cây sầu riêng.

Khi chọn thuốc, nên quan tâm đến:

• Hoạt chất và hàm lượng.
• Khả năng kiểm soát Rhizoctonia solani.
• Đối tượng bệnh được ghi trên nhãn.
• Cây trồng được phép sử dụng.
• Liều lượng và cách phun theo hướng dẫn.

Không nên sử dụng một sản phẩm chỉ vì sản phẩm đó có tác dụng với bệnh nấm trên cây trồng khác.

Đặc biệt, không tự ý phối trộn nhiều thuốc trừ nấm, thuốc trừ sâu và phân bón lá khi chưa kiểm tra tính tương thích.

Bước 4: Điều chỉnh độ ẩm và thông thoáng trong vườn

Đây là bước rất quan trọng nhưng thường bị bỏ qua.

Sau khi xử lý thuốc, nếu vườn vẫn thường xuyên ẩm ướt, lá lâu khô và tàn dư thực vật tiếp tục tích tụ thì điều kiện thuận lợi cho bệnh vẫn còn.

Nên thực hiện:

• Kiểm tra mương thoát nước sau mưa.
• Không để nước đọng lâu quanh gốc.
• Tỉa bỏ những cành khô và cành mọc chen chúc.
• Hạn chế tưới phun lên tán khi thời tiết ẩm.
• Duy trì độ thông thoáng trong khu vực bên trong tán cây.

Bước 5: Theo dõi tình trạng cây sau xử lý

Sau khi sử dụng thuốc, không nên đánh giá hiệu quả chỉ bằng việc nhìn những vết bệnh cũ.

Phần lá đã bị hoại tử thường không thể xanh trở lại. Cần theo dõi xem có xuất hiện thêm vết bệnh mới hay không, đồng thời quan sát những lá còn khỏe và đợt lá mới.

Nếu bệnh vẫn tiếp tục phát triển, cần kiểm tra lại nguyên nhân, điều kiện vườn và cách sử dụng sản phẩm, xe, thêm combo sản phẩm combo đặc trị bệnh nấm luộc lá.

Vì sao phun thuốc rồi nấm luộc lá vẫn không hết?

Đây là vấn đề nhiều người gặp phải khi xử lý bệnh hại lá trên sầu riêng.

Chọn sai thuốc hoặc sai đối tượng bệnh

Không phải thuốc trừ nấm nào cũng có khả năng kiểm soát Rhizoctonia solani. Một sản phẩm có hiệu quả với bệnh thán thư hoặc một số bệnh đốm lá khác chưa chắc phù hợp với bệnh này.

Phun thuốc nhưng không phủ đều tán cây

Nếu chỉ phun bên ngoài tán mà bỏ sót những tầng lá bên trong, thuốc có thể không tiếp xúc đầy đủ với vị trí cần xử lý.

Bệnh đã xuất hiện quá nhiều

Khi nhiều lá đã bị hoại tử, việc phun thuốc không thể làm những mô lá bị hư hại phục hồi lại.

Mục tiêu cần hướng đến là hạn chế bệnh tiếp tục phát triển và bảo vệ phần lá còn khỏe.

Không xử lý nguồn lưu giữ mầm bệnh

Nếu chỉ phun thuốc nhưng vẫn để lá bệnh và tàn dư thực vật tích tụ trong vườn, nguy cơ bệnh tiếp tục phát sinh vẫn còn.

Tăng liều hoặc phối trộn thuốc tùy tiện

Việc tăng liều không đúng hướng dẫn hoặc phối trộn nhiều sản phẩm không tương thích có thể gây hại cho cây, làm tăng chi phí và khó xác định nguyên nhân khi cây có biểu hiện bất thường.

Cách chăm sóc sầu riêng sau khi bị nấm luộc lá

Sau khi bệnh được kiểm soát, cần chú ý chăm sóc để cây duy trì bộ lá khỏe và phục hồi sinh trưởng.

Duy trì dinh dưỡng cân đối

Không nên bón quá nhiều phân đạm với mục đích thúc cây ra lá nhanh khi cây đang bị suy yếu.

Cần căn cứ vào tình trạng cây, giai đoạn sinh trưởng và kết quả kiểm tra đất để điều chỉnh lượng phân bón.

Bổ sung hữu cơ và cải thiện đất

Có thể sử dụng nguồn phân hữu cơ đã được xử lý hoai mục để hỗ trợ cải thiện môi trường đất.

Không nên bón phân hữu cơ chưa hoai trực tiếp quanh gốc, nhất là khi đất đang ẩm hoặc có dấu hiệu úng nước.

Theo dõi đợt lá mới

Đợt lá mới là một trong những yếu tố quan trọng để đánh giá tình trạng phục hồi của cây.

Nên quan sát:

• Lá mới có phát triển bình thường không?
• Lá có tiếp tục xuất hiện vết úa hoặc hoại tử không?
• Cành có dấu hiệu suy yếu không?
• Tán cây có thông thoáng hơn sau khi điều chỉnh không?

Không nên thúc cây ra đọt quá mạnh khi bộ rễ và bộ lá cũ chưa ổn định.

Những việc không nên làm khi vườn đang bị bệnh nặng

• ❌ Không phun liên tục nhiều loại thuốc khi chưa xác định nguyên nhân.
• ❌ Không tự ý tăng liều vượt hướng dẫn trên nhãn.
• ❌ Không để lá bệnh và cành khô tích tụ dưới gốc.
• ❌ Không tưới quá nhiều khiến đất thường xuyên ẩm ướt.
• ❌ Không cắt bỏ quá nhiều lá xanh khi cây đang suy yếu.
• ❌ Không thúc đạm quá mạnh để ép cây ra đọt.

Kết luận

Nấm luộc lá trên sầu riêng do Rhizoctonia solani cần được xử lý theo hướng tổng hợp. Khi bệnh xuất hiện trên diện rộng, việc lựa chọn thuốc phù hợp là cần thiết nhưng chưa đủ.

Cần kết hợp kiểm tra đúng tác nhân, thu gom lá bệnh, vệ sinh vườn, điều chỉnh độ ẩm và theo dõi tình trạng cây sau xử lý.

Đặc biệt, không nên chỉ dựa vào biểu hiện lá bị nâu hoặc khô để kết luận bệnh do Rhizoctonia solani. Nếu triệu chứng không rõ ràng, nên xác định tác nhân trước khi lựa chọn sản phẩm.

📞 Cần tư vấn sản phẩm phù hợp?

Mọi thắc mắc của bà con nông dân có thể liên hệ trực tiếp qua HTX khuyến nông để được giải đáp, tư vấn những vấn đề đang gặp phải trên vườn.